Sentimental Value

Deze sentimentele sluipschutter mag je niet missen

Een staande ovatie van 15 minuten liet er geen twijfel over bestaan. ‘Sentimental value’ was dé publiekslieveling van het laatste filmfestival van Cannes, waar hij de Grand Prix won. Terecht, want de film is een sentimentele sluipschutter. Drie redenen waarom u net als ik na afloop een traantje zult wegpinken.

1. Zacht is de nieuwe punk

Op de persconferentie na de première in Cannes stal de Noorse regisseur Joachim Trier nog méér harten met een verrassende uitspraak: “Tenderness is the new punk”.
“Ik kom uit een tegencultuur”, expliceerde Trier toen we hem daarover interviewden op het dakterras van de Marriott. “Ik was een punker en plaatste mezelf buiten de maatschappij. Ik had een afkeer van alles wat emotioneel was. Mannen moesten cool zijn in de jaren 90.”
Maar met het ouder worden, en als vader van 2 kinderen, ging hij inzien dat je gevoelens tonen juist een teken is van kracht. Verbinding is essentieel, op politiek niveau, maar ook op familiaal vlak. Tederheid is daarbij de sleutel. Zacht is de nieuwe punk. Als dat melig klinkt dan is het maar zo.

2. Zweedse, Noorse en Amerikaanse uitblinkers

De Zweedse veteraan Stellan Skarsgård speelt misschien wel de rol van zijn leven als Gustav, een gelauwerde filmregisseur die na de dood van zijn echtgenote terugkeert naar het ouderlijk huis in Oslo. Zijn 2 dochters staan niet bepaald klaar om hem met open armen te ontvangen, want tijdens zijn carrière blonk hij vooral uit in afwezigheid.

Gustav is op zoek naar vergeving, en biedt zijn oudste dochter Nora als zoenoffer de hoofdrol aan in zijn nieuwe film. Maar vader en dochter zijn uit hetzelfde hout gesneden: succesvol in hun werk, reddeloos verloren als het erop aankomt om hun echte gevoelens te tonen. Gevolg: zij stuurt hem resoluut wandelen.
Die rol van Nora wordt opnieuw prachtig ingevuld door de Noorse actrice Renate Reinsve. Zij maakte vier jaar geleden in Cannes al een onvergetelijke indruk als ‘The worst person in the world’. Intussen is ze op weg naar internationale roem. Ook de andere acteurs overtreffen zichzelf: Inga Ibsdotter Lilleaas als de jongste dochter, en Elle Fanning als de Amerikaanse spelbreekster.

3. Sentimentele sluipschutter

“Toch heb ik het nog altijd moeilijk als dingen té sentimenteel worden”, geeft Joachim Trier bijna verontschuldigend toe. Zijn film mag dan een pleidooi zijn voor kwetsbaarheid, hij wil geen tearjerker afleveren. Hij is als de dood voor goedkoop sentiment.
Maar Trier mag op zijn 2 oren slapen. Niets is gratuit in zijn film. Het ligt er nergens vingerdik op. Integendeel. Veel blijft ongezegd. Alleen al omdat zijn personages de juiste woorden niet vinden, of ze helemaal niet durven uit te spreken.
Dat neemt niet weg dat zijn film binnendringt. ‘Sentimental value’ is als een sentimentele sluipschutter. Je ziet het niet aankomen, maar op het einde ben je in het hart getroffen. En dan zit je daar.

Lieven Van Gils op VRT NWS 19 augustus 2025