All That’s Left of You

Palestijns epos kiest voor het hart, niet voor de haat

Drie generaties op de vlucht voor onderdrukking en vernedering, en toch laat de Palestijns-Amerikaanse filmmaakster Cherien Dabis het hart spreken, luider dan de haat.
Waar hij gaat eindigen, weet niemand, maar ook wanneer hij precies begonnen is, die ongelijke strijd tussen Israël en Palestina, daarover lopen de meningen uiteen. Voor haar film All that’s left of you legt Cherien Dabis het punt van ontbranding in 1948, in de streek van Jaffa. Toen de hoofdplaats van een bloeiende sinaasappelteelt, vandaag een toeristenbuurt met Arabische kruiding aan de rand van de Joodse grootstad Tel Aviv.
Aan weerszijden van die Arabisch-Israëlische oorlog in 1948 werden wreedheden gepleegd, maar ook in die tijd al was er weinig opgewassen tegen de zionistische pletwals met haar paramilitaire stoottroepen. Meer dan vijfhonderd dorpen werden verwoest, zo’n 750.000 Palestijnen hun land uitgezet. Al-Nakba, de catastrofe, zoals ernaar verwezen wordt, blijft maar voortduren en zich uitbreiden.
Filmmaakster Cherien Dabis groeide op als dochter van een Palestijnse vluchteling die zijn leven grotendeels in ballingschap doorbracht, met zijn verhalen over de Nakba en de opeenvolgende intifada’s, over het verlies van grond, van rechten, van gemeenschap. Dat verwerkte ze in een script over een familie, de Hammads, verspreid over drie generaties en vier acts, springend van 1948 over 1978 en 1988 naar 2022. Ze speelt zelf een van de hoofdrollen, de moeder van Noor, een opstandige jongen die liever luistert naar zijn grootvader, een gesettelde sinaasappelboer die indertijd verdreven werd, dan naar zijn vader, een leraar die de vernederingen probeert te verteren in een vluchtelingenkamp op de Westelijke Jordaanoever.
De film begint en eindigt in 2022, met de moeder die terugkijkt op die noodlottige decennia, de bezetting van eerst een land en dan de geesten van een volk, het sluipende gif van een apartheidsdenken dat bijna genetisch wordt doorgegeven en resulteert in een eeuwig onevenwicht tussen onderdrukker en onderdrukte. Een collectief drama dat in All that’s left of you wordt samengeperst in een Israëlische kogel die haar tienerzoon vol in het hoofd raakt tijdens een protest in 1988. Enkel zijn hart overleeft het, en de manier waarop is de kern van hoop en waardigheid die de film ondanks alles – en de actualiteit maakt het alleen nog prangender – wil koesteren.

Moed, geen overmoed

Het is veel om mee te geven in één film, ook al duurt die tweeënhalf uur. Vaak delen regisseurs zo’n groots opgezet epos dat tientallen jaren omspant op in twee films of een miniserie, als ze zich tenminste nog wagen aan zo’n ambitieus project. Het is ook een van de kleine bedenkingen die je kunt maken bij All that’s left of you , dat er wat fors moet geschakeld worden om al die lijnen en bochten met elkaar te verbinden. Maar Cherien Dabis helpt je om daar voorbij te kijken, want ze heeft haar metier geduldig opgebouwd doorheen de jaren.
Na Amreeka (2009) en May in the summer (2013) is dit haar derde eigen film, en met de jaarringen neemt ook de gelaagdheid toe. Ze stond achter de camera voor episodes van tv-reeksen als Ramy en Only murders in the building , en voor de camera in onder meer Fallout en Extrapolations . Die ervaring als actrice én regisseur in Amerika gaf haar wellicht de moed om zo’n project aan te vatten terwijl haar migratieroots haar behoedden voor de overmoed om het niet op te pompen. All that’s left of you heeft een bijna nostalgisch aandoende hollywoodiaanse gloed die nergens overslaat in gesatureerd melodrama. Een welkom cinema-daglicht voor de Palestijnse zaak in al haar uitzichtloosheid.

Johan Faes in De Standaard  10 maart 2026